Σαλτσίδου Βαρβάρα. Μαρτυρία.

Σαλτσίδου Βαρβάρα από Κόλοου Έρπαα, 

έτος γεν.1902, αφήγηση Μάρτιος 1966.

Προς τα τέλη του 1917 νομίζω, σε κάποιο κρυψώνα στο βουνό Κοτζά Ντάγ οι Τούρκοι ανακάλυψαν πολλές ομάδες κρυπτόμενων γυναικοπαίδων, άλλες τις εβίασαν, άλλες τις πήγαν εξορία όπου και χάθηκαν και άλλες τις πήγαν σαν δούλες και τις πούλησαν.

Μία ομάδα γυναικών είμασταν κρυμμένες μέσα σε ένα ρέμα στο ποταμό Λύκο, έτσι το λέγανε ή Γεσίλ Ιρμάκ ή Ίρη δεν θυμάμαι, και εκεί κρυφτήκαμε κάτω από ένα καταρράκτη που είχε πίσω σπηλιά.

Είδαμε τους Τούρκους να έρχονται προς την μεριά μας ακολουθώντας το ποτάμι και σε ύποπτα μέρη, πυροβολώντας για να δουν αν κάποιος βρίσκεται κρυμμένος σε θάμνους ή μέσα στις καλαμιές.

Καταλάβαμε ότι το ίδιο θα γίνει και με μας αν μας ανακάλυπταν, εκεί όμως που βρισκόμασταν δεν μπορούσαν να φαντασθούν ότι πίσω από τον καταρράκτη θα υπήρχαν άνθρωποι. Αλλά είχαμε μαζί μας και μικρά παιδιά και σκεφθήκαμε, καλά όλα αυτά αν όμως κάποιο παιδί κλάψει και προδώσει την θέση μας τι θα γίνει

Ήμασταν περισσότερες από 100 γυναίκες και είχαμε 8-10 παιδιά, ηλικίας 2 έως 7 χρονών και αποφασίσαμε να τα πνίξουμε μη τυχόν και κλάψει κάποιο ή μιλήσει και όταν οι Τούρκοι θα ήταν κοντά μας θα ανακάλυπταν την κρυψώνα μας και θα μας συλλάμβαναν.

Τότε η κάθε μία από εμάς πήρε το παιδί της άλλης και το έπνιξε, σφίγγοντας το λαιμό του και αφήνοντας το νερό του καταρράκτη να μπει μέσα στο στόμα του.

Κάποιο κοριτσάκι 6-7 χρονών όταν είδε το τι γινότανε, μας παρακάλεσε να μην της βγάλουμε από το λαιμό κάτι χαϊμαλιά που είχε και μας είπε στα τούρκικα «πενί ποορκενέ τσιτσιλεριμί τσικάρτμαγιν», δηλαδή όταν με πνίγεται να μη βγάλετε από το λαιμό μου τα χαϊμαλιά.

Οι διωγμοί της Τρίπολης. Νοέμβρης του 1916. (Μαρτυρία)

Τον 8 Νοεμβρή ( Αεργίτε) σα 1916 τη χρονίας, Ο καϊμακάμης εξέ-

γκεν φιρμάν’ και ‘ς σα 13’’ του μηνός ετοιχοκόλλεσαν ατό. Και έλεεν

ατο ους τα 16 τη Νοεμβρή όλ’ οι Χριστιανοί τη Τρίπολης πρέπ’ να αφίν’

νε οσπίτια, χωράφια, καΐκια και όλα τα καλά, που εποίκαν με τον ιδρώτα

ατουν.  Οι μαύροι οι Τριπολέτ’ έπρεπε να θάφτ’ νε απές ‘ς σήν πολιτεί-

αν ατουν’ ό’τι εγάπεσαν  ό’τι εποίκαν με τον ιδρώταν και το γαίμαν ατουν.

Αμάν ούτε ένας Τριπολέτες κι ετούρκεψεν και αλλαξοπίστεσεν για να γλι-

τών’ την ψήν’ ατ’. Αναχάπαρα πρότου να απολύει η εκκλησία ΄ς σα 13 τη

Νοεμβρή όρμησαν απεσ’ ΄ς σ’ οσπίτια οι τσανταρμάδες και ερχίνεσαν να

κρούνε, ν’ αρπάζ’ νε, να μακελλεύ’ ε. Όλ’ες οδήγεσαν ατσε σο Τερέ- Πασί

ψηλά, έναν αμόν πλατέαν. Θρήνος μακρόσυρτος εκούστεν άπαν σ’ όλι-

ον την πολιτείαν: « Ν’ αϊλλοί εμάς να βαϊ εμάς που θα παίρ’ με μας και

πάνε απές ‘ς σο σκαφίδιν». Εποίκαμε διαμαρτυρίαν ‘ς σον καϊμακάμην και

εκείνος απέντεσεν πως έρθεν διαταγή να ευκαιρούται αμάν ατώρα η πόλ’.

Η έξοδος ερχίνεσεν. Η νύχτα εφόρ’ νεν την σκοτίαν και ο ουρανόν έτον

έτοιμος να κλαίει ένταμαν με τα’ εμάς. Με υπόδειξη των πολιτικών αρχών

επήγαμε ς’ σο έρημον αρμενικόν χωρίον Πίρκ έναν και ημς’ σόν ώραν μα-

κράν. Εκεί έταν 500 οσπίτια χωρίς πόρτας και παραθάρια αμόν ταφία ανοι-

χτά. Και έμειναμε ς’ σο Πίρκ όλ’ εντάμαν πολλά οικογένεια’ς  σ’ έναν οσπίτ’.

Το Πίρκ που έντον απέραντον νεκροταφείον των χιλιάδων Χριστιανών της

Τρίπολης. Εκεί εφέκαμε ό’τι πολύτιμον είχαμε σήν ζωήν, πατεράδες και παι-

δία τρυφερά, αδέρφια, μανάδες και γυναίκ’ς. Αέτς ερχίνεσαν το δράμα του

Πίρκ: Έτονε σα 18 Δεκέμβρη (τη Χριστιανάρ’) που ερχίνεσεν να χιονίζ. Η

βρώμα, τα φτείρας, ο συνωστισμός έγκανε τα επιδημίας, τον θάνατον που

ετοίμασαν για τ’ εμάς οι Τούρκ’. Πρώτα η δυσεντερία, επεκεί ο τύφος και τέ-

λος η πανούκλα. Ο λευκός θάνατος που ατόσον καλά ετοίμασαν για τ’ εμάς οι

Τούρκ’ επαίρενεν καθάν ημέραν δεκάδες Χριστιανούς. Τρία μήνας εδέβανε

σόν μαύρον ημέραν που εσήβαμε απές σο καταραμένον Πίρκ, έρχουντον,

Μάρτης μήνας, 1917 τη χρονίας και α’ σα 13 χιλιάδες που εκινέσανε’ς  σήν

εξορίαν, επέμ’νανε 800 και ατοίν αδύναμοι και ανίκανοι για δουλείαν. Ασοί

800 οι 300 Ετανε α’ σην Τρίπολην και οι άλλ’ α’σα χωρία της Τρίπολης. Ατό

έτον το κορύφωμαν του δράματος της Τρίπολης.

Κωνσταντίνος Φωτιάδης

Μνήμη μου σε λένε Πόντο

Ανάρτηση για το διαδίκτυο Thalassa Karadeniz

Στις 8 Νοεμβρίου στα 1916, ο τοποτηρητής, έβγαλε φιρμάνι και στις 13 του μηνός το τοιχοκόλλησε. Αυτό έλεγε πως ως τις 16 του Νοέμβρη, όλοι οι Χριστιανοί της Τρίπολης πρέπει να αφήσουν σπίτια, χωράφια, καΐκια και όλα τα καλά που με τον ιδρώτα τους έφτιαξαν. Οι μαύροι οι Τριπολίτες έπρεπε να θάψουν μέσα στην πολιτεία τους ότι αγάπησαν, ότι έφτιαξαν με τον ιδρώτα  και το αίμα τους. Αλλά ούτε ένας δεν  τούρκεψε και δεν αλλαξοπίστησε για να γλυτώσει.

Έξαφνα, προτού τελειώσει η λειτουργία στην εκκλησία, στις 13 του Νοέμβρη, όρμησαν μέσα στα σπίτια οι τσανταρμάδες κι αρχίσανε να χτυπάνε, να αρπάζουν, να μακελλεύουν.

Όλους τους οδήγησαν στο Τερέ Πασί ψηλά, ένα μέρος σαν πλατεία.

Θρήνος μακρόσυρτος ακούστηκε πάνω σε όλην την πολιτεία: « Ν’ αϊλλοί εμάς να βαϊ εμάς που θα παίρ’ με μας και πάνε απές ‘ς σο σκαφίδιν». Διαμαρτυρηθήκαμε στον τοποτηρητή κι εκείνος απάντησε πως ήρθε διαταγή η πόλη να αδειάσει άμεσα.

Η έξοδος ξεκίνησε. Η νύχτα φόρεσε τα σκότη της κι ο ουρανός ήταν έτοιμος να κλάψει μαζί με μας.

Με υπόδειξή των πολιτικών αρχών πήγαμε στο έρημο Αρμένικο χωριό Πιρκ, μιάμιση ώρα μακρυά. Εκεί ήταν 500 σπίτια χωρίς πόρτες και παράθυρα, σαν τάφοι ανοιχτοί.

Και μείναμε στο Πιρκ όλοι μαζί, πολλές οικογένειες σε ένα σπίτι. Το Πιρκ έγινε απέραντο νεκροταφείο των χιλιάδων Χριστιανών της Τρίπολης. Εκεί αφήσαμε ότι πολύτιμο είχαμε στη ζωή, πατεράδες και παιδιά τρυφερά, αδέλφια, μανάδες και γυναίκες.
Έτσι ξεκίνησε το δράμα του Πιρκ:

Ήτανε στις 18 του Δεκέμβρη όταν ξεκίνησε να χιονίζει.

Η βρώμα, οι ψείρες, ο συνωστισμός φέρανε τις επιδημίες, τον θάνατο που ετοίμασαν για εμάς οι Τούρκοι. Πρώτα η δυσεντερία, μετά ο τύφος και στο τέλος η πανούκλα.

Ο λευκός θάνατος που τόσο καλά ετοίμασαν για εμάς οι Τούρκοι, έπαιρνε κάθε ημέρα δεκάδες Χριστιανούς.

3 μήνες πέρασαν από τη μαύρη ημέρα που κατεβήκαμε στο καταραμένο Πιρκ, Ερχόταν Μάρτης του 17 κι από τα 13.000 άτομα που ξεκίνησαν για την εξορία, απόμειναν 800 κι αυτοί αδύναμοι κι ανίκανοι για εργασία.

Από τους 800 οι 300 ήσαν από την Τρίπολη και οι άλλοι από τα χωριά της. Αυτό ήταν το κορύφωμα του δράματος της Τρίπολης.

(Ελεύθερη μετάφραση Λένα Σαββίδου)

Η γενοκτονία μέσα από μαρτυρίες της Λένας Σαββίδου

Στιγμές στο Χρόνο και στη Μνήμη από μια Γενοκτονία ενός λαού αίμα και ρίζα Ελληνικού της Λένας Σαββίδου για την ομογενειακή εφημερίδα Εuropolitis

Μέσα από μία σειρά άρθρων υπό τον γενικό τίτλο: «Στιγμές στο Χρόνο και στη Μνήμη από μια Γενοκτονία ενός λαού αίμα και ρίζα Ελληνικού» ευελπιστούμε να παρουσιάσουμε στους αναγνώστες μας, πτυχές ενός από τα μεγαλύτερα και μέχρι προσφάτως αποσιωπημένα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Αυτού της εξολόθρευσης των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, με έμφαση στους διωγμούς που υπέστησαν οι Ελληνικής καταγωγής Χριστιανικοί Ποντιακοί πληθυσμοί στις αρχές του 20 ου αι. από τους Νεότουρκους.

Η γενοκτονία μέσα από μαρτυρίες

ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΤΣΙΡΚΙΝΙΔΗ

¨Με πολλά βάσανα επιτέλους φτάσαμε στην Κερασούντα . Η πόλη ήταν γεμάτη από ρακένδυτους πρόσφυγες που έφυγαν από την τρομοκρατία των Τούρκων της υπαίθρου και συγκεντρώνονταν στις πόλεις. Εκεί, στην Κερασούντα, μας προειδοποίησαν οι συμπατριώτες μας ότι μαζεύουν όλους τους Έλληνες και τους μεν μεγάλους τους κλείνουν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για να τους εξορίσουν κάθε φορά που συμπλήρωνε ο αριθμός των 250 ατόμων, τους δε μικρούς τους οδηγούν με μικρά καΐκια σ΄άγνωστα μέρη.

Στην εκκλησία δεν συμπληρώθηκε ποτέ ο αριθμός 250, γιατί εκεί χωρίς φαγητά , χωρίς νερό, μέσα στις ίδιες τους τις ακαθαρσίες, σε λίγες μέρες πέθαιναν οι περισσότεροι. Με τα ίδια μας τα μάτια είδαμε εγώ και ο αδελφός μου να μεταφέρουν τα παιδιά λίγο παρά έξω από την Κερασούντα κι εκεί να τα παραδίδουν στους άγριους Τσέτες αντάρτες. Αυτοί τα άρπαζαν από τα πόδια και χτυπούσαν τα κεφάλια τους πάνω στα μεγάλα βράχια της ακτής , μέχρι να πεθάνουν.¨

πηγή: Χάρης Τσιρκινίδης . «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου»

ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΦΙΛΑΝΔΡΟΥ. ΒΟΥΛΕΥΤΟΥ. 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1921

"Αι γραίαι και οι γέροντες διεσκορπίζοντο τότε εις τας ερήμους, όπου γυμνοί, άστεγοι και νήστεις σωρηδόν απέθνησκον. Αλλά και οσάκις την μακράν πεζοπορίαν διεδέχετο η διά του σιδηροδρόμου μεταβίβασις των ειλώτων, εξετυλίσσοντο σκηναί φρικτοτέρας τραγωδίας. Εσταμάτα το τραίνον μέσα εις την έρημον, διά να ριφθώσιν απροστάτευτα τα δυστυχή εκείνα πλάσματα εις την διάκρισιν των αγρίων θηρίων και των ανθρωπόμορφων θηρίων. Δυστυχής μητέρα, εστoιβαγμένη μετ' άλλων γυναικών εντός σκευοφόρου βαγονίου, βλέπουσα κινδυνεύον το τέκνο της από ασφυξίαν, ετόλμησε να ζητήσει βοήθεια. Παρευθύς Τούρκος χωροφύλαξ αρπάσας από την αγκάλην της μητρός το τέκνον της το εξεσφενδόνισεν εκ του παραθύρου εις το κενόν, ενώ το τραίνο εξηκολούθει τρέχον εις την απέραντην έρημον! Άλλαι μητέρες ευρέθησαν παγωμέναι εις τα χιονισμένα όρη με τα δυστυχή μικρά των κρεμασμένα από ξηρούς μαστούς!...".